Teknoloji, anlaşmazlıkları çözmek ya da oyunun kurallarının korunmasını sağlamak amacıyla kullanıldığında, hakemlere ve maç görevlilerine hızlı ve doğru kararlar vermede yardımcı oluyor. Maradona’nın attığı “Tanrı’nın Eli” golündeki gibi olaylar artık tekrarlanamaz hale gelirken, ofsayt çizgisinde kazanılan fırsatlar nadiren tarihe geçiyor. Ancak futbol dünyasına teknolojik bir fırtına gibi giren bu yeni çağ, futbol becerilerinde yeni bir devrimin kapıda olduğuna inanmak için bize bir neden veriyor.
Peki, VAR sonuçları ne kadar doğru? Hakemlere bu kadar kısa sürede birden fazla açıdan doğru, güvenilir veri ve video görüntüleri nasıl sağlıyor?
Amansız ”VAR”
Video Yardımcı Hakem (Video Assistant Referee (VAR)) teknolojisi, 2018 Dünya Kupası’nda Rusya’da tanıtıldı, ancak Katar’daki 2022 Dünya Kupası’nda önemli bir rol oynadı. VAR sistemi, hakemlerin oyun ihlallerini tespit etmelerini ve futbolcuların sahadaki kesin pozisyonlarını ve hareketlerini son derece yüksek bir doğrulukla değerlendirmelerini sağlıyor.
2022 Dünya Kupası açıldığında, Ekvador ev sahibi Katar’a karşı bir penaltı vuruşuyla ilk golü kaydetti. Bu penaltı, Dünya Kupası tarihinde bir ilk olarak VAR teknolojisi kullanılarak verildi.
VAR Sistemlerinde Kullanılan Temel Teknoloji
Bir VAR sisteminin hızlı karar verme yeteneği, sahada bulunan 12 takip kamerasına ve topun içine yerleştirilmiş bir çipe dayanır. Bu çip, aynı anda çalışan iki bağımsız sensör içerir: bir ultra geniş bant sensörü (UWB) ve bir inersiyal ölçüm birimi (IMU).
UWB, kesin konum verilerini alır ve bu bilgiyi baz istasyonuna iletirken, IMU topun hızı, yönü ve ivmesi hakkında veriler algılar. Bu veriler, video operasyon odasına saniyede 500 kez iletilir.
VAR teknoloji sistemi, genel olarak, tam süreçli bir IoT (Nesnelerin İnterneti) çözümüdür. Ön uç verilerin toplanmasından UWB baz istasyonu ile iletişime geçmeye ve arka uç veri analizine kadar, hareket sensörlerini, konumları, iletişimi ve kenar bilişimini etkili bir şekilde entegre eder. Bunlar IoT’nin temel işlevleridir; iki set sensörün etkileşimi veri toplamanın hassasiyetini garanti etse de veri iletiminde bir gecikme yaşanır. Futbol verilerinin gerçek zamanlı analizi, bunları işlemek için kenar bilişimi gerektirir. Bir UWB baz istasyonu futbol verilerini aldığında, sahaya yakın yerleştirilmiş kenar bilişim işlemcileri, hız, hareket ve mesafeyi neredeyse aynı anda hesaplayarak 12 takip kamerasını kullanarak futbolcuların hareketlerini tanımlamak için koordineli işlemler gerçekleştirir.
Edge Computing Yaygınlaşıyor
Futbol sahasının dışında, kenar bilişimi (edge computing), insanların yaşamlarının daha fazla alanında, akıllı mobilyalar, endüstriyel kontrol ve otonom araçlar gibi yerlerde giderek daha fazla yer almakta ve bu alanlarda önemli bir rol oynamaktadır.
Yeni uygulamalar geliştikçe, taşıyıcı ekipmanın iç depolama alanına ve üstlendiği görevlere yönelik talepler daha da ağırlaşmaktadır. İşletim sisteminin kaydedilmesinden veri tamponlamaya, resim ve videoların geçici depolanmasından kısmi ağ tamponlama hesaplamalarına kadar, işlevler giderek daha karmaşık hale gelmekte ve daha hızlı okuma hızı ile daha fazla depolama alanı gerektirmektedir.
Nesnelerin Yapay Zekâsı (IoT) dönemine girdiğimizde, birçok operasyonel görev kenar terminallerine yönlendirilmektedir. Bu görevler, anahtar kelimelerin ve resimlerin tanınmasını sağlamak ve iç bellek için büyük veri depolama alanına sahip yapay zekâ ve makine öğrenimi modelleri gerektirmektedir. Yukarıda belirtildiği gibi, uygulama senaryoları zaman gecikmeleri ve verilerin kenar bilişimi işlemcileri üzerinden geçirilmesi konusunda nispeten yüksek taleplere sahiptir. Bu nedenle, iç depolama, ileri düzey bilişimde belirleyici bir faktör haline gelmiştir.
Edge Computing İçin Gerekli İç Depolama
Taşıyıcı ekipmanlar için, hassas veri toplama, enerji verimliliği ve maksimum pil ömrü gerektiren farklı uygulama senaryolarını sorunsuz bir şekilde çalıştırabilen cihazlar öngörüyor.
Akıllı bant uygulamaları için HYPERRAM mükemmel bir seçimdir. TWS kulaklıklar ve daha yüksek güç tüketimi ile boyut taleplerine sahip uygulamalar için HYPERRAM aşağıdaki avantajları sunmaktadır:
- Ultra düşük güç tüketimi: HYPERRAM, işlemler ve hibrit uyku modları için ultra düşük güç tüketimi sunar. 1.8V ile oda sıcaklığında çalışan 64Mb HYPERRAM, bekleme durumunda 70µW güç tüketirken, hibrit uyku modundayken sadece 35µW güç tüketir.
- Basitleştirilmiş tasarım: 31 sinyal pini ile donatılmış pSRAM ile karşılaştırıldığında, HYPERRAM yalnızca 13 sinyal pinine sahiptir, bu da tasarım ve üretim sürecini önemli ölçüde basitleştirir.
- Kompakt: Paketler, ana denetleyici için daha düşük pin sayısı ve daha az arayüz sağlar, bu da kartın alanını azaltır.
Daha yüksek gerçek zamanlı veri iletim yetenekleri, depolama kapasitesi, veri bant genişliği ve istikrar gerektiren uygulamalar için DRAM daha uygun bir üründür. Örneğin, bir aracı sürerken her milisaniye gecikme ciddi sonuçlar doğurabilir. Belleğin, gerçek zamanlı veri iletimi ve işlenmesini desteklemek için yeterli veri bant genişliğine ve depolama kapasitesine sahip olması gerekir.
Winbond, düşük güç tüketimine duyarlı uygulamalar için uygun olan LPDDR, LPDDR2, LPDDR3 ve LPDDR4 gibi bir dizi DRAM ürünü sunmaktadır. Yakın zamanda Winbond, 2 ila 4Gb kapasiteye sahip LPDDR4/4X modelini tanıttı. En son LPDDR4/4X modeli aşağıdaki avantajları sunmaktadır:
- Sadece 7.5×10 mm² boyutunda kompakt bir 100BGA paketini benimser.
- Karbon salınımını azaltmaya yardımcı olmak için JEDEC JED209-4 standardına uygundur.
- 4267Mbps veri iletimi yapabilme kapasitesine sahiptir; bu, tüketici uygulamaları açısından büyük bir öneme sahiptir.
- Küçük paketlerle yüksek veri aktarım hızı elde eden uygulamalar için uygundur.
Bu küçük sensörlerin futbolun adaletini ve doğruluğunu nasıl değiştirdiği, temeldeki teknolojiyi destekleyen çiplere doğrudan atfedilmektedir. Nesnelerin İnterneti bizi daha bağlı bir dünyaya yönlendirirken, kenar bilişimin başarısı giderek daha fazla vazgeçilmez iç belleğe bağlı olacaktır.
